Organizacja BHP
Badania lekarskie pracowników – wstępne, okresowe i kontrolne. Czy przysługuje dzień wolny?
Badania medycyny pracy potwierdzają, że pracownik może bezpiecznie wykonywać pracę na danym stanowisku. Pracodawca kieruje na nie, płaci za nie i nie może dopuścić do pracy osoby bez aktualnego orzeczenia.
Najważniejsze w skrócie
- Badania wstępne wykonuje się przed dopuszczeniem do pracy, okresowe – w terminie wskazanym przez lekarza, a kontrolne – po zwolnieniu lekarskim dłuższym niż 30 dni.
- Badania odbywają się w miarę możliwości w godzinach pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, a koszty ponosi pracodawca.
- Na badania nie przysługuje cały dzień wolny – pracownik jest zwolniony z pracy na czas potrzebny do ich wykonania.
Badania wstępne, okresowe i kontrolne – czym się różnią?
Obowiązek badań wynika z art. 229 Kodeksu pracy. Na każde badanie pracodawca wystawia skierowanie z opisem stanowiska i czynników występujących w środowisku pracy. Na tej podstawie lekarz medycyny pracy wydaje orzeczenie o braku lub istnieniu przeciwwskazań.
| Badanie | Kiedy | Najważniejsze zasady |
|---|---|---|
| Wstępne | Przed dopuszczeniem do pracy, przy przeniesieniu na stanowisko o innych warunkach oraz u młodocianych przenoszonych na inne stanowisko | Bez aktualnego orzeczenia nie wolno dopuścić do pracy |
| Okresowe | W terminie wskazanym przez lekarza w orzeczeniu | Częstotliwość zależy od czynników szkodliwych na stanowisku |
| Kontrolne | Po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni | Wykonuje się przed powrotem do pracy |
Co ile badania okresowe?
Termin kolejnego badania określa lekarz w orzeczeniu, kierując się wytycznymi do rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników. Najczęściej jest to od roku do 5 lat, a na stanowiskach biurowych z monitorem ekranowym zwykle 2–5 lat.
Pracodawca powinien pilnować terminów orzeczeń. Ich przekroczenie oznacza, że pracownik nie ma aktualnego dopuszczenia do pracy.
Kiedy nie trzeba wykonywać badań wstępnych?
Badań wstępnych nie wykonuje się u osoby przyjmowanej ponownie do pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko w ciągu 30 dni od rozwiązania poprzedniej umowy. Zwolnienie obejmuje też osobę, która w ciągu 30 dni podejmuje pracę u nowego pracodawcy i przedstawi aktualne orzeczenie dla stanowiska o takich samych warunkach pracy.
Zwolnienie wymaga, aby warunki pracy na nowym stanowisku były takie same jak opisane w posiadanym orzeczeniu. Jeżeli występują inne czynniki szkodliwe lub uciążliwe albo masz wątpliwości, bezpieczniej wystawić nowe skierowanie.
Czy na badania okresowe należy się dzień wolny?
Nie. Pracownik nie otrzymuje całego dnia wolnego, ale badania powinny odbywać się w miarę możliwości w godzinach pracy. Za czas niewykonywania pracy w związku z badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Jeżeli badania odbywają się poza godzinami pracy, wlicza się je do czasu pracy, a gdy przeprowadza się je w innej miejscowości, pracownikowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu.
- skierowanie wystawia pracodawca
- badania są bezpłatne dla pracownika
- czas badań jest płatny jak czas pracy
- orzeczenie trafia do akt osobowych
Źródła i dalsza lektura
Powiązana usługa
Obsługa BHP w firmie
Pomożemy przygotować skierowania zgodne z oceną ryzyka i uporządkujemy terminy badań oraz szkoleń.
Poznaj zakres usługiCzytaj dalej
Powiązane poradniki
FAQ
Pytania związane z tematem
Czy na badania okresowe przysługuje dzień wolny?+
Nie przysługuje cały dzień wolny. Pracownik jest zwolniony z pracy na czas potrzebny do wykonania badań i zachowuje za ten czas prawo do wynagrodzenia.
Czy badania okresowe robi się w godzinach pracy?+
Tak, w miarę możliwości. Jeżeli odbywają się poza godzinami pracy, ich czas wlicza się do czasu pracy.
Kiedy trzeba zrobić badania kontrolne?+
Po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni – przed powrotem do pracy.
Kto płaci za badania medycyny pracy?+
Pracodawca. Pokrywa koszty badań i ewentualny zwrot kosztów przejazdu, jeżeli badania odbywają się w innej miejscowości.